ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ତୁର୍କୀର ଇସ୍ତାମବୁଲରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଇସଲାମିକ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ (OIC)ର ଦୁଇଦିନିଆ ବୈଠକ ପୁଣି ଥରେ ପାକିସ୍ତାନର ପକ୍ଷପାତୀ କୂଟନୀତି ପାଇଁ ଏକ ମଞ୍ଚ ପାଲଟିଛି। ୫୭ ମୁସଲିମ ଦେଶମାନଙ୍କ ସଂଗଠନ OIC ର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦ (CFM) ଏହାର ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିରେ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି (IWT) ଜାରି ରଖିବା ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ନୀତି ବିଷୟରେ ଏକପାଖିଆ ମନ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି। OIC ଏହାର ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଏହା ପାକିସ୍ତାନର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ କରେ ଏବଂ ଭାରତ ସର୍ବାଧିକ ସଂଯମତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରେ।
ବୈଠକ ପରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବିବୃତ୍ତିରେ OIC ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛି ଯେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, “ଏହି ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭଙ୍ଗ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏହାକୁ ଜାରି ରଖିବା ଉଚିତ।” ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ୨୨ ଏପ୍ରିଲରେ ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସିନ୍ଧୁ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ନିଜର ମତ କଠୋର କରି ପାକିସ୍ତାନର ପାଣି ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଇଙ୍ଗିତ ଦେଇଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ କଡ଼ା ବିରୋଧ କରିଥିଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଧମକ ଦେଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ତିନି ମାସ ଧରି ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ରହିଛି।
OICର CFM ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିଷୟରେ ଆମେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତିତ। ପାକିସ୍ତାନର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।” OIC ଉଭୟ ପକ୍ଷକୁ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଡାଇବାକୁ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ସଂଯମତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିବା ଏକ ସଙ୍କେତ, କାରଣ ପାକିସ୍ତାନ OICର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛି।
ଏହି OIC ବୈଠକରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ଆଉ ଏକ ବିଷୟ ଥିଲା ଯେ, ସଂଗଠନ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାକିସ୍ତାନର ମତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦୋହରାଇଥିଲା। ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, “ଆମେ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ପ୍ରସ୍ତାବ, OICର ସ୍ଥିତି ଏବଂ କାଶ୍ମୀରୀ ଲୋକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାଶ୍ମୀର ଲୋକଙ୍କ ଆତ୍ମନିର୍ଣ୍ଣୟର ଅଧିକାରକୁ ସମର୍ଥନ କରୁ।”
ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଭାରତର ନୀତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁଥିରେ କାଶ୍ମୀରକୁ ଭାରତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଏବଂ ଯେକୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଏ।
ଇସଲାମିକ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନର ଏହି ବୈଠକ ମଧ୍ୟ ଖବରରେ ଥିଲା। କାରଣ ପାକିସ୍ତାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଇସାକ ଡାର ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଅସୀମ ମୁନିରଙ୍କ ସହିତ ତୁର୍କୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ମୁନିର ସେଠାରେ ତୁର୍କୀର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରେସେପ୍ ତୈପ୍ ଏର୍ଡୋଗାନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ବୈଠକର ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ବ୍ୟତୀତ ଏକ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ, ଏହି ବୈଠକ OICର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବିବୃତ୍ତିର ଭାଷାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ କଠୋର ମତ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ଭାରତ ପାଇଁ ବଢ଼ୁଥିବା କୂଟନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
OICର ଏହି ସଦ୍ୟତମ ମତ ଭାରତ ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ଭାବରେ ଅସହଜ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଭାରତ ନିଜକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ବିଶ୍ୱ ନେତା ଏବଂ ବିକାଶ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି, ଅନ୍ୟପଟେ OIC ଭଳି ସଂଗଠନରେ ପାକିସ୍ତାନର ଦଳୀୟ ଲବିଂ ଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡୁଛି। ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଭଳି ପୁରୁଣା ଏବଂ ସ୍ଥିର ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଭୂରାଜନୈତିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଅଣାଯାଉଛି, ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଅଶାନ୍ତିକୁ ଆହୁରି ଘନିଷ୍ଠ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।