ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଯାତ୍ରା ଏକ ରଙ୍ଗୋଲି ପରି ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ହମ୍ପିର କାଳଜୟୀ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ନୃତ୍ୟର ଜୀବନ୍ତ ପରମ୍ପରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସରକାର ସମସ୍ତ ଐତିହ୍ୟକୁ ନୂତନ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ବିସ୍ମୃତ ନାୟକମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି। ଏକତ୍ର, ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଗର୍ବର ସହିତ ବିଶ୍ୱ ନିକଟରେ ଭାରତକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ କରେ।
ବିଶାଳ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ କରିଡରରୁ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ରାମ ଲଲ୍ଲାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସରକାର ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସହିତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭାବନାକୁ ଗଭୀର କରୁଛନ୍ତି। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସର୍କିଟ୍ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ସୁବିଧା ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତର ସଭ୍ୟତାର ଗର୍ବକୁ ସୁଗମ ଭାବରେ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରାଯାଉଛି।
ପ୍ରମୁଖ ଐତିହ୍ୟ କରିଡର ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସ୍ଥାନର ବିକାଶ କରିବା ସହିତ, ସରକାର ଧାର୍ମିକ ବିବିଧତାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରସାଦ (ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ଐତିହ୍ୟ ବିକାଶ ଅଭିଯାନ) ପରି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ, ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ପ୍ରମୁଖ ପୂଜାସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃରୁଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି; ମସଜିଦ, ଚର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଏଥିରେ ସାମଲ୍ ରହିଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ ମିଳିପାରିବ। ଏହି ସମନ୍ବିତ ବିକାଶ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସହିତ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବକୁ ମଜବୁତ କରିଥାଏ।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ପୁନରୁଦ୍ଧାରଠାରୁ ଅଧିକ, ଏହା ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ପ୍ରସାଦ (ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ଐତିହ୍ୟ ବିକାଶ ଅଭିଯାନ)ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ସାରା ଦେଶରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ଟ.୧୯୦୦ କୋଟି ନିବେଶ କରାଯାଇଛି। ସ୍ୱଦେଶ ଦର୍ଶନ ଯୋଜନା ଯାତ୍ରା ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି, ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଥିମାଟିକ୍ ସର୍କିଟରେ ୭୬ ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଟ.୫୨୯୨.୯୧ କୋଟି ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଛି। ଏହି ଗତି ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସ୍ୱଦେଶ ଦର୍ଶନ ୨.୦ ୨୦୨୩-୨୫ ଅବଧି ପାଇଁ ୩୪ ଟି ଅଧିକ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁର କରିଛି। ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ପରିପୂରକ କରି, ହୃଦୟ (ଐତିହ୍ୟ ସହର ବିକାଶ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଜନା) ଯୋଜନା ୧୨ ଟି ଐତିହ୍ୟ ସହର ବିକାଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛି। ଏକତ୍ର, ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସାରା ଦେଶରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନରେ ବୃଦ୍ଧି ଆଣିବା ସହିତ ଭାରତର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରୁଛି।
ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ। ୨୦୨୪ ମସିହାରେ, ଭାରତରେ ୯.୬୬ ନିୟୁତ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆଗମନର ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଟ.୨,୭୭.୮୪୨ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଅର୍ଜନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଯାତ୍ରା ଆଗ୍ରହକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଭାରତର ଉନ୍ନତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଏହାର ନବୀକରଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆକର୍ଷଣ ପ୍ରତି ବଢ଼ୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଦେଶର ହଜିଯାଇଥିବା ଐତିହ୍ୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା ହୋଇଛି। ୨୦୧୩ ପୂର୍ବରୁ, ବିଦେଶରୁ କେବଳ ୧୩ଟି ଚୋରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ ପର ଠାରୁ, ୬୪୨ଟି ଚୋରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯିବାର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି।
୨୦୧୬ ମସିହାରୁ, ଆମେରିକା ସରକାର ଅନେକ ଚାଲାଣ କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଫେରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଜୁନ୍ ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆମେରିକା ଗସ୍ତ ସମୟରେ ୧୦ଟି ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଫେରସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ରେ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ୧୫୭ଟି ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଜୁନ୍ ୨୦୨୩ରେ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଆହୁରି ୧୦୫ଟି ପ୍ରାଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଫେରସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୧୬ ମସିହାରୁ ଆମେରିକାରୁ ଭାରତକୁ ଫେରସ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ସାଂସ୍କୃତିକ ସାମଗ୍ରୀର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ୫୭୮। ଏହା ଭାରତକୁ କୌଣସି ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଫେରସ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ସାଂସ୍କୃତିକ ସାମଗ୍ରୀର ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟା।
ସରକାର ଭାରତର ପ୍ରକୃତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଐତିହ୍ୟକୁ ଯେପରି ରାଜନୈତିକ ସୀମା ବାହାରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଏବଂ ପାଳନ କରାଯିବ। ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ଆଜାଦୀ କା ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ, ଯାହା ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୫, ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର ୭୫ ବର୍ଷ ପାଳନ କରିଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଆୟୋଜିତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଗଠନ କରିଥିବା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ବଳିଦାନକୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲା। ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପ୍ରତିମା, ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ସ୍ମାରକୀ ଯାହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରନିର୍ମାଣର ଭାବନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଏ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି, ନିରପେକ୍ଷ ଭାବରେ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପକ୍ଷପାତିତାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ସେମାନଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି।
ଭାରତର ବୀରମାନଙ୍କ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ମୋଦୀ ସରକାର ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ପଡ଼ି ରହିଥିବା ସ୍ମାରକୀଗୁଡ଼ିକୁ ଜାତୀୟ ଗର୍ବର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି। ସୈନିକଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଷ୍ଟ୍ରନେତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସ ଦେଶର ଯାତ୍ରାକୁ ଆକାର ଦେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମନେ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ସରକାର ଭାରତର ବିବିଧ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛନ୍ତି, ଏକ ଭାରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ ଭାବନାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶର ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର, ୨୦୧୬ ରେ ଏକ ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବିବିଧ ସଂସ୍କୃତିର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ବୁଝାମଣା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଏକତା ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇପାରିବ।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟତୀତ, ୱାର୍ଲଡ୍ ଅଡିଓ ଭିଜୁଆଲ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ସମିଟ୍ (ୱେଭସ) ଏକ ଐତିହାସିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନ ଦୃଶ୍ୟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରି, ୱେଭସ ଦେଶର ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୌରବକୁ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚାଇଛି।
ମିଡ଼ିଆ ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମିଳନୀ ୱାର୍ଲଡ୍ ଅଡିଓ ଭିଜୁଆଲ୍ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ସମିଟ୍ (ୱେଭସ) ୧ ରୁ ୪ ମଇ, ୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁମ୍ବାଇରେ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା।
ଯୋଗ, ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଅଭ୍ୟାସ, ଶରୀର, ମନ ଏବଂ ଆତ୍ମାର ସମନ୍ୱୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଏକ ବିଶ୍ୱ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୭, ୨୦୧୪ ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗ ଦିବସ ଭାବରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ।
ଆୟୁର୍ବେଦ ଭାରତକୁ ସମଗ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଆୟୁଷ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଚାମ୍ପିଅନ୍ ସେବା କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ, ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି ସୁପର ସ୍ପେଶାଲିଟି ହସ୍ପିଟାଲ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଆୟୁର୍ବେଦର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପହଞ୍ଚକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଛି ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ, ପ୍ରାଚୀନ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏପରି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ଆସୁଛି ଯାହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଆୟୁର୍ବେଦର ପାଦଚିହ୍ନକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରିଛି।
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି, ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ତାଲିକାରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୧୪ ରେ, ଆସାମର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ “ମୋଇଡାମ୍ସ: ଦି ମାଉଣ୍ଡ-ବରିଆଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅଫ୍ ଦି ହୋମ ଡାଏନାଷ୍ଟି” ଶିଳାଲେଖ ଗର୍ବର ସହିତ ସାମିଲ୍ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ତାଲିକାରେ ୪୩ ଟି ସ୍ଥାନ ଏବଂ ୟୁନେସ୍କୋର ଅସ୍ଥାୟୀ ତାଲିକାରେ ୬୨ଟି ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଦେଶର ଯାତ୍ରା ୧୯୮୩ ରେ ଆଗ୍ରା ଦୁର୍ଗ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେବା ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ତାଜମହଲ, ଅଜନ୍ତା ଗୁମ୍ଫା ଏବଂ ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫା ସାମିଲ୍ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଇତିହାସର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଶିଖିବା ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି।
ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଏହାର ସଂସ୍କୃତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, ନୂତନ ରାସ୍ତା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ସୁବିଧା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସେବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହଜ କରିଛି। ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଥିବା ଏହାର ନାୟକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଛି। ପର୍ବ ଏବଂ ଯୋଗଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ କଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆମର ସଂସ୍କୃତିକୁ ଏବେ ଅନେକ ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଛି ଏବଂ ସମ୍ମାନ କରାଯାଉଛି। ବିଶ୍ୱର ଲୋକମାନେ ଭାରତର ଜୀବନଶୈଳୀ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ଆଜି, ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତି କେବଳ ଘରେ ଝଲସୁନାହିଁ, ବରଂ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କରୁଛି।